حسين مير حيدر
11
معارف گياهى ( فارسى )
كنار گياه مىگذرند ميوههاى گياه به پوست و پشم حيوانات مىچسبند . اين گياه در جنگلها و جاهاى سايهدار اغلب مناطق نيمكرهء شمالى مىرويد . در اروپا و در آسيا بخصوص در هند و ايران انتشار دارد . در هند در كشمير و دامنههاى معتدل هيماليا و در ايران در شمال ايران در گيلان ، رودبار ، هرزويل ، عمارلو ، رامسر ، در گرگان ، در مازندران در دشت نظير درّه هراز ، در آذربايجان در شمال غربى اردبيل ، در اطراف تهران در كرج در حبلهرود ، در كرمانشاه ، در تفرش ، در خراسان در درّهء اترك و بين شيروان و بجنورد و در كوههاى بختيارى مىرويد . تركيبات شيميايى از نظر تركيبات شيميايى در گياه اسانس روغنى فرّار و تانن « 1 » [ موزيك و شرام ] . ، مواد لاستيكى « 2 » و يك فيتوسترول « 3 » [ روا ] وجود دارد . ضمنا يك مادهء رنگى نيز در آن يافت مىشود . خواص - كاربرد در هند از ريشهء آن به عنوان قابض ، تونيك و مدّر و از برگهاى آن به عنوان داروى ضد كرم شكم استفاده مىشود . در چين معمولا تمامى گياه را در ماههاى تير تا آبان در مواقعى كه ظاهرا در بهترين وضع رشد مىباشد ، مىچينند و آن را تميز كرده و خوب مىشويند و در آفتاب خشك مىكنند . تمام گياه بخصوص برگهاى آن قابض و گرمكننده و تونيك و بندآورندهء خون است [ چونگ يائوچى ] . براى معالجهء ديسانترى كاربرد دارد [ ليو ] . و در اسهالهاى ساده نيز داروى خوبى است [ ايچى مورا ] . براى تسكين و آرام كردن ناراحتى رحم و براى معالجهء بواسير نيز نافع است [ هو ] . از ريشهء آن براى معالجهء سل استفاده مىشود [ ليو ] . اين دارو براى تقويت قلب مؤثر است [ لو ] . چيو معتقد است كه در موارد حملههاى ناگهانى قلبى ممكن است براى خوردن و استعمال داخلى تجويز شود . رشد گلبولهاى قرمز را تسريع و افزايش مىدهد و حشرهكش مىباشد [ چونگ كوئو تو نونگ يائوچى ] .
--> ( 1 ) . Tannin ( 2 ) . Rubber ( 3 ) . Phytosterol